BURASI MUŞ’TUR, NE ACAYİP İŞTİR!

Büyükşehirlerde hemşehri dernekçiliği artık başlı başına bir sektör hâline geldi.

Özellikle İstanbul’da…

Neredeyse her ilin, her ilçenin, hatta her köyün bir derneği var.

Kimi kültürünü yaşatmak için kurulmuş.

Kimi dayanışma için.

Kimi iş dünyasını bir araya getirmek için.

Sanayiciler, iş insanları, sanatçılar, eğitimciler…

Her meslek grubunun, her kesimin ayrı bir derneği, vakfı, federasyonu var.

Olmasın mı?

Elbette olsun.

Hatta daha fazlası olsun.

İnsanlar bir araya gelsin.

Tanışsın, kaynaşsın.

Memleketinden kilometrelerce uzakta yaşayanlar birbirine omuz versin.

Gençlere yol açılsın.

Kadınlara fırsat tanınsın.

İş insanları güçlerini birleştirsin.

Kültürler yaşatılsın.

Bunların hepsi güzel.

Peki, gerçekte öyle mi?

İşte orası biraz tartışmalı!

Çünkü yıllardır hemşehri derneklerini, vakıfları, federasyonları yakından takip eden ve bu yapılarda aktif görevler üstlenen biri olarak görüyorum ki…

Tabela çoğaldıkça dayanışma artmıyor.

Başkan sayısı arttıkça birlik güçlenmiyor.

Hatta bazen tam tersi oluyor.

Aynı memleketin insanları, aynı şehirde, aynı amaçla birbirinden habersiz onlarca çatı altında toplanıyor.

Herkes birlikten söz ediyor.

Ama çoğu zaman aynı masaya oturamıyor.

Herkes dayanışma diyor.

Ama dayanışma, kendi çevresinin dışına çıkamıyor.

Ve işin en acı tarafı…

Dün aynı yolda yürüyen insanlar, bugün birbirini görmezden gelebiliyor.

İşte benim asıl itirazım da buna.

Şimdi gelelim memleketim Muş’a…

Muşluyum.

Memleketimi de insanını da severim.

Ama bu, gördüğüm yanlışlara susacağım anlamına gelmez.

Aksine…

İnsan bazen en sert eleştiriyi, en çok değer verdiğine yapar.

Çünkü mesele sadece bir dernek meselesi değil.

Mesele vefa.

Mesele temsil.

Mesele yıllardır dilimizden düşürmediğimiz o meşhur birlik ve beraberlik söyleminin ne kadarını hayata geçirebildiğimiz.

Yaklaşık on yıl önce İstanbul’da bir hayalle yola çıktık.

İstanbul Muşlu Sanayici ve İş İnsanları Derneği’ni, kısa adıyla İMSİYAD’ı kurduk.

Kurucu başkanımız, kıymetli dostum, iş insanı Metin Haymana’ydı.

Ben de kurucuları arasında yer aldım, yönetiminde 2 dönem görev yaptım.

Ama bu hikâye yalnızca Metin Haymana’nın ya da benim hikâyem değil.

O derneğin kuruluşunda, büyümesinde, ayakta kalmasında pek çok insanın emeği vardı.

Zamanını veren oldu.

İmkânını seferber eden oldu.

Kapı kapı dolaşan oldu.

İstanbul gibi bir metropolde derneğimize prestijli bir mekân kazandırdık.

Birlikte çalıştık.

Birlikte yorulduk.

Birlikte hayal kurduk.

Sonra yönetimler değişti.

Bayrak el değiştirdi.

Ne yazık ki o heyecan da zamanla kayboldu.

Bugün geriye dönüp baktığımda, en çok emeğin ve kurumsal hafızanın korunamamış olmasına üzülüyorum.

Çünkü kurumları yaşatan yalnızca bugünkü yöneticileri değildir.

Dün o kurumun temelini atanlardır da.

Gelelim 31 Ekim akşamına…

İstanbul’da yeni kurulan 1071 MUŞSİAD’ın tanıtım toplantısı yapıldı.

Başkanlığını eğitimci ve iş insanı Gıyasettin Bingöl üstlendi.

Gıyasettin Hoca’yla yıllara dayanan güzel bir hukukumuz var.

Zaman zaman görüşür, telefonda sohbet ederiz.

Bursa’ya yolum düştüğünde de kendisiyle bir araya gelmekten mutluluk duyarım.

Sevdiğim, saydığım, birikimine ve emeğine değer verdiğim bir isimdir.

Eğitim ve yayıncılık alanındaki çalışmalarıyla tanınan, yıllarını eğitime vermiş bir eğitimci.

Bilgiye, eğitime ve gençlerin geleceğine yatırım yapmanın ne demek olduğunu bilenlerden.

Memleketine olan sevgisini de bilirim.

Muş için faydalı işler yapmak istemesini samimi ve kıymetli bulurum.

Açıkçası, Gıyasettin Hoca’nın bugüne kadar ortaya koyduğu birikim ve başarı, kendisini ayrıca anlatmaya gerek bırakmayacak kadar ortada.

Böyle bir ismin Muş adına kurulmuş bir yapıya öncülük etmesi elbette önemlidir.

Ancak…

İyi niyet tek başına yetmiyor.

Doğru isimlerin etrafında, doğru bir anlayışın da inşa edilmesi gerekiyor.

İşte benim eleştirim Gıyasettin Hoca’nın şahsına değil.

İstanbul’da bu organizasyonu üstlenenlerin ortaya koyduğu anlayışa.

Çünkü saygın bir ismi başkanlık koltuğuna taşımak başka, o ismin saygınlığına yakışan bir kurumsal kültür oluşturmak başka.

Gıyasettin Hoca’nın birikimine ve memleket sevgisine yakışan da dar çevrelerin değil, bütün Muşluların kendisini içinde bulabileceği bir yapı olmalı.

Hele ki geçmişten gelen kırgınlıkları, kişisel hesapları ve dar çevre ilişkilerini yeni bir derneğin kapısından içeri taşıyorsanız…

Daha yolun başında birlik söyleminizi tartışmalı hâle getirirsiniz.

Muş’un adını taşıyan bir kurum, kimsenin eski hesaplaşmalarının yeni adresi olmamalı.

Toplantıya bakalım.

Muş’tan protokol davet edilmiş.

Vali gelmiş.

Milletvekilleri gelmiş.

Siyasetçiler, çeşitli unvan sahipleri, iş dünyasından isimler bir araya gelmiş.

Fotoğraflar çekilmiş.

Paylaşımlar yapılmış.

Güzel.

Elbette İstanbul’daki Muşlu iş insanlarından da davet edilenler olmuş.

Ama belli bir kesim oradayken, başka bir kesim neden yoktu?

Yıllardır bu şehirde ticaret yapan, istihdam sağlayan, Muş adına kurulan yapılara emek veren pek çok insan neden o masanın dışında kaldı?

Davet listesi hangi ölçülere göre hazırlandı?

Kimler hatırlandı?

Kimler unutuldu?

Her şeyden önce, aynı amaçla yıllar önce yola çıkmış İMSİYAD’ın kurucu başkanı Metin Haymana neden davet edilmedi?

Sonraki dönemlerde başkanlık yapan Mehmet Altun ve diğer başkanlar neden yoktu?

Peki ya yönetim kurullarında görev almış, yıllarını bu yapıya vermiş insanlar?

Onların emeği neden hatırlanmadı?

Onca emek yok mu sayıldı?

Üstelik salondaki fotoğraflarda geçmişte İMSİYAD çatısı altında görev almış isimleri de gördüm.

Demek ki geçmiş bilinmiyor değil.

Peki, neden o geçmişin kurucu emeği ve devamındaki katkılar aynı hassasiyetle hatırlanmıyor?

İşte burada insanın aklına ister istemez başka sorular geliyor.

Acaba hemşehri derneklerinde de ölçü değişti mi?

Artık insanın emeğine değil, cebine mi bakılıyor?

Katkısına değil, makamına mı?

Dün ne yaptığına değil, bugün hangi kapıyı açabileceğine mi?

Elbette maddi imkânı olan, siyasi görev üstlenen, toplumsal nüfuzu bulunan insanlar da bu yapıların içinde yer alacak.

Ama yalnızca onlar mı?

Parası olmayanın emeği değersiz mi?

Makamı olmayanın sözü önemsiz mi?

Unvanı olmayanın geçmişi yok mu?

Benim asıl itirazım buna.

Bir de iş insanlığı meselesi var.

İş dünyasını temsil etme iddiasıyla yola çıkan bir yapının, bu alandaki temsil ölçütleri de açık olmalı.

Çünkü iş insanlığı yalnızca bir kartvizit unvanı değildir.

Üretimdir.

Yatırımdır.

İstihdamdır.

Sorumluluktur.

Bir insanın hangi ekonomik değeri ürettiği, topluma nasıl katkı sunduğu elbette önemlidir.

İş insanı sıfatıyla boy boy fotoğraf verenlerin de bu temsilin hakkını vermesi beklenir.

Yoksa iş insanları derneği mi kuruyoruz, yoksa birbirimize unvan mı dağıtıyoruz?

Bir de kadın meselesi var.

Doğrusu, toplantıdan paylaşılan fotoğraflara baktığımda en çok buna takıldım.

Bir tane kadın göremedim!

Bir tane!

Yıl 2026.

Hâlâ bunu konuşuyoruz.

Muşlu kadınlar nerede?

Başarılı kadın girişimcilerimiz yok mu?

Sanayide, ticarette, eğitimde, akademide söz sahibi kadınlarımız yok mu?

Var.

Hem de fazlasıyla.

Ama onları o karelerde göremiyoruz.

Bir toplumun yarısını görünmez kılarak nasıl kalkınmadan söz edeceğiz?

Kadının olmadığı bir temsil anlayışıyla nasıl geleceğe yürüyeceğiz?

Üstelik bu fotoğraflar büyük bir gururla paylaşılıyor.

Ben olsam utanırdım.

Çünkü kadınların görünmediği bir fotoğraf, yalnızca eksik bir fotoğraf değildir.

O fotoğrafa bakan herkesin sorması gereken bir soru vardır:

Bu masada kadınlara neden yer açılmamış?

Kadınların emeğinden söz edip onları karar masalarında görememek, artık kabul edilebilir bir alışkanlık olmamalı.

Bir de Muş Vakfı var.

Kuruluşundan sonraki sürecin özellikle son on beş yılına yakından tanıklık etmiş biriyim.

Orhan Sami Gültekin dönemini de biliyorum.

Verilen mücadeleyi, gösterilen çabayı da.

Bugün Muş Vakfı’nın öğrencilere burs vermesi, gençlerin eğitimine katkı sunması elbette çok kıymetli.

Binlerce öğrencinin eğitim hayatına destek olmak, küçümsenecek bir hizmet değil.

Emeği geçen herkesi de takdir etmek gerekir.

Ancak…

Bir vakfın başarısı yalnızca verdiği burslarla, sahip olduğu maddi imkânlarla ya da düzenlediği organizasyonlarla ölçülemez.

İnsanları ne kadar kucakladığıyla da ölçülür.

Farklı kesimleri aynı çatı altında ne kadar buluşturabildiğiyle de.

İşte benim yeni yönetime yönelik eleştirim bu noktada.

Muşlular arasında daha geniş, daha kapsayıcı bir birliktelik oluşturulabildiğini düşünmüyorum.

Yardım etmek başka.

Gönül kazanmak başka.

Bir öğrencinin eğitimine destek olmak ne kadar değerliyse, bir insanın emeğini hatırlamak, farklı düşünenleri aynı masaya davet etmek de o kadar önemlidir.

Birini yapıyor olmak, diğerini gereksiz kılmaz.

Üstelik mesele sadece Muş Vakfı da değil.

Bugün pek çok hemşehri derneğinde benzer bir anlayışla karşılaşıyoruz.

Güçlü olanın etrafında toplanmak.

Makam sahibine yakın durmak.

Ekonomik imkânı olanı merkeze almak.

Peki, yıllardır emek verenler?

Sessiz sedasız çalışanlar?

Hiçbir karşılık beklemeden taşın altına elini koyanlar?

Onların yeri neresi?

Vakıflar ve dernekler kimsenin kişisel nüfuz alanı değildir.

Hele hemşerilik, yalnızca güçlülerle kurulan bir yakınlık hiç değildir.

Bir de işin görünmeyen tarafı var.

İnsanları birbirine yaklaştırmak yerine uzaklaştıranlar.

Kırgınlıkları gidermek yerine büyütenler.

Birinin diğerine yaklaşmasından rahatsız olanlar.

Dün yaşanmış küçük hesaplaşmaları bugünün kurumlarına taşıyanlar.

Söz taşıyarak, insanları birbirine karşı doldurarak, araya nifak sokarak kendilerine alan açmaya çalışan anlayışlar…

Asıl tehlike de burada.

Çünkü bazen bir yapıyı yıkan ekonomik koşullar değildir.

İçindeki güvensizliktir.

Küçük hesaplar, büyük idealleri tüketir.

Kişisel hırslar, ortak değerleri gölgeler.

İnsanların birbirine güvenmediği yerde ne dayanışma büyür ne de kardeşlik.

Sonra da çıkıp birlik ve beraberlik nutukları atılır.

Kusura bakmayın!

Birlik böyle olmaz.

Dayanışma böyle olmaz.

Hele hemşehrilik hiç böyle olmaz.

Artık bazı şeyleri yeniden düşünmenin zamanı gelmedi mi?

Kaç dernek kurduğumuzdan çok, kaç farklı insanı aynı çatı altında buluşturabildiğimize bakalım.

Kaç protokol üyesinin geldiğinden çok, gelmeyenlerin ve davet edilmeyenlerin neden dışarıda kaldığını sorgulayalım.

Kaç fotoğraf paylaştığımızdan çok, o fotoğraflarda kimlerin eksik olduğunu görelim.

Birlik dediğimiz şey, zaten birbirini seven insanların yan yana gelmesi değildir.

Asıl marifet, birbirine kırgın olanları aynı masaya oturtabilmektir.

Farklı düşünenleri dinleyebilmektir.

Geçmişin emeğine saygı duyabilmektir.

Ve en önemlisi…

Kimseyi parasına, makamına, siyasi görüşüne, sosyal çevresine göre ayırmamaktır.

Benim kimseyle kişisel bir hesabım yok.

Ama emeğin yok sayıldığı, insanların makamına ve maddi gücüne göre değerlendirildiği, kadınların görünmez kaldığı bir anlayışla da uzlaşmam mümkün değil.

Muş’un yeni tabelalardan önce, birbirini kucaklayan insanlara ihtiyacı var.

Geçmişin emeğini unutmayanlara.

Kadınları ve gençleri dışarıda bırakmayanlara.

Farklı düşünceleri aynı masada buluşturabilenlere.

Ve en önemlisi…

Vefayı bir nezaket sözcüğü değil, bir ahlak meselesi olarak görenlere.

Çünkü hemşericilik aynı nüfus kütüğüne kayıtlı olmak değildir.

Aynı sofrada birbirine yer açabilmektir.

Unutmayın!

Parayla salon doldurabilirsiniz.

Makamla protokol oluşturabilirsiniz.

Ama ne parayla vefa satın alabilirsiniz ne de unvanla gönüllerde yer edinebilirsiniz.