Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda kabul edildi. AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında toplanan komisyondan geçen teklif, yasalaşmak üzere TBMM Genel Kurulu’na sevk edildi.
ÜÇ LİDERİN İMZALADIĞI METİN MECLİS GÜNDEMİNDE
Söz konusu anlaşma; 7 Ağustos tarihinde Mekke’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman tarafından imzalanmıştı. 20 Ekim’de TBMM Başkanlığına sunulan ve 21 Ekim’de komisyona havale edilen metin için Suudi Arabistan ve Pakistan tarafının iç onay süreçlerini tamamladığı bildirildi.
10 YIL ÇEKİLME YASAĞI VE “ORTAK SAVUNMA” MADDESİ
Toplam 16 maddeden oluşan anlaşmanın öne çıkan detaylarına göre, taraflardan birine yönelik gerçekleşecek herhangi bir silahlı saldırı tüm taraflara yapılmış sayılacak ve askeri imkanlar dahil mevcut araçlarla destek verilecek. Savunma sanayisi, istihbarat paylaşımı, lojistik ve terörle mücadeleyi kapsayan anlaşma doğrultusunda “Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi” kurulacak. Yılda iki kez toplanacak komitenin sekretaryası Suudi Arabistan’da bulunacak, ilk genel sekreter ise Pakistan vatandaşı olacak. Anlaşmada ilk 10 yıl boyunca çekilme hakkı yer almayacak.
DIŞİŞLERİNDEN “NATO İLE UYUMLU” VURGUSU
Komisyonda sunum yapan Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, anlaşmanın niteliğine ilişkin doğrudan şu açıklamada bulundu:
“Anlaşma tamamen savunma odaklıdır ve herhangi bir ülkeyi hedef almamaktadır. Uluslararası hukuka saygılı bölge ülkelerine açıktır. NATO başta olmak üzere Türkiye’nin üyesi olduğu çok taraflı yapıları tamamlayıcı niteliktedir ve Türkiye’nin diğer ittifak yükümlülüklerinin yerine geçmemektedir.”
“BLOKLAŞMA DEĞİL MÜŞTEREK SAVUNMA”
Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay ise yapının bir saldırı veya bloklaşma olmadığını vurgulayarak doğrudan şu değerlendirmeleri paylaştı:
“Bu anlaşma bir saldırı, yayılmacılık ya da üçüncü ülkelere karşı bir bloklaşma ittifakı değildir. Müşterek savunma, terörle mücadele ve savunma sanayisinde yerli imkanların geliştirilmesi olmak üzere 3 temel başlık üzerine kurulmuştur. İttifaka yeni üye alınması Türkiye dahil çekirdek tarafların onayına bağlıdır. Ortak savunma hükümleri otomatik olarak işlemeyecek, her adım tarafların anayasal ve ulusal prosedürlerine bağlı kalacaktır.”
