Dijitalde Bugün’de Gazeteci Sevda Durgun’un sunduğu “Sektöre Dair” programının bu haftaki konusu gümrük sektörü oldu. Topraklar Gümrük Müşavirliği Yönetim Kurulu Başkanı Murat Toprak, dış ticarette yapılan hataların firmalara ağır maliyetler doğurabileceğini belirterek, mevzuat takibi, uzmanlık, dijitalleşme ve yapay zekâ kullanımına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
Dijitalde Bugün ekranlarında yayınlanan “Sektöre Dair” programında bu hafta gümrük sektörünün bilinmeyen yönleri, iş dünyasının karşılaştığı riskler ve sektörün geleceği konuşuldu. Gazeteci Sevda Durgun’un sunduğu programın konukları; Topraklar Gümrük Müşavirliği Yönetim Kurulu Başkanı Murat Toprak, Genel Müdür Emine Sönmez ve Mali Müşavir Pembe Taştan oldu. Programda ağırlıklı olarak sektörün işleyişi, gümrük mevzuatının zorlukları, dış ticarette yapılan yanlışlar, firmaların karşılaşabileceği cezai riskler, dijitalleşme ve yapay zekânın gümrük sektöründeki yeri ele alındı.
“GÜMRÜK MÜŞAVİRİ SÜRECİN BAŞINDA MASADA OLMALI”
Dış ticaret yapan firmalara önemli uyarılarda bulunan Murat Toprak, gümrük müşavirliğinin yalnızca ürün Türkiye’ye geldikten sonra devreye giren bir hizmet olmadığını söyledi. Firmaların daha ürün siparişi verilmeden ve dış ticaret anlaşması yapılırken gümrük müşavirinden destek alması gerektiğini belirten Toprak, şöyle konuştu:
“Bir firma ürünü getirmeyi düşündüğü, yurt dışındaki firmayı bulduğu anda gümrük müşavirine danışmaya başlamalı. Ürün Türkiye’ye girdikten sonra birçok riskle karşılaşabilirsiniz. Gümrük müşaviri dış ticaret anlaşması yapılırken masada olmalı.” Toprak, ürün geldikten sonra ortaya çıkan bir mevzuat veya belge sorununun firmalar açısından ciddi zaman ve para kaybı anlamına gelebildiğine dikkat çekti.
“İTHALATIN YÜZDE 75’İNİ ÜRÜN GELMEDEN TAMAMLIYORUZ”
Topraklar Gümrük Müşavirliği’nin çalışma sistemini de anlatan Murat Toprak, işlemlerin önemli bölümünü mal Türkiye’ye gelmeden önce hazırladıklarını söyledi. Ürünün teknik özellikleri, ilgili kurum izinleri, vergi maliyetleri ve gerekli belgelerin önceden incelendiğini belirten Toprak: “Ürünle ilgili bilgiler bize ulaştığı anda ithalatın yüzde 75’ini tamamlamış oluyoruz. Hangi kurumdan izin alınacak, hangi evrak gerekiyor, vergi maliyeti nedir; bunları daha ürün gelmeden ortaya koyuyoruz.” ifadelerini kullandı.
“HALLEDERİZ DEMİYORUZ”
Gümrük sektöründe güvenin ancak şeffaflık ve doğru bilgilendirmeyle sağlanabileceğini vurgulayan Toprak, firmalara gerçekçi olmayan sözler vermediklerini belirtti.
Toprak: “Biz ‘hallederiz’ demiyoruz. Önce evrakları, ürünün teknik bilgilerini, analizlerini inceliyoruz. Yapılabilecek bir işlemse nasıl yapılacağını, yapılamayacaksa da neden yapılamayacağını açıkça söylüyoruz.” dedi. Bu yaklaşımın hem firmayı olası zararlardan koruduğunu hem de sürecin baştan doğru planlanmasını sağladığını ifade etti.
EN ZOR ALANLARDAN BİRİ GIDA
Topraklar Gümrük Müşavirliği’nin özellikle gıda, elektrik ekipmanları, kimyevi ve petrokimyevi ürünler ile tekstil alanlarında çalıştığını belirten Murat Toprak, gıdanın en zorlu uzmanlık alanlarından biri olduğuna dikkat çekti.
Gıda ithalatında yalnızca gümrük mevzuatının değil; Tarım ve Orman Bakanlığı süreçleri, sağlık kriterleri, analizler, etiket bilgileri, ürün içeriği ve farklı izin mekanizmalarının da devreye girdiğini belirten Toprak, yapılacak küçük bir hatanın ürünün ülkeye girişini engelleyebileceğini söyledi.
“MEVZUATI TAKİP ETMEYEN GERİDE KALIR”
Gümrük sektörünün en önemli başlıklarından birinin sürekli değişen mevzuat olduğunu ifade eden Toprak, Resmî Gazete ve ilgili düzenlemelerin günlük olarak takip edilmesi gerektiğini söyledi.
Gümrüğün temel unsurlarını “kıymet, menşe ve tarife” olarak özetleyen Toprak, mevzuat değişikliklerinin firmalara zamanında aktarılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Yeni bir vergi, ilave gümrük vergisi ya da uygulama değişikliğinin şirketlerin maliyet hesaplarını doğrudan değiştirebildiğini belirten Toprak, gümrük müşavirliğinde sürekli öğrenmenin zorunlu olduğunu söyledi.
YAPAY ZEKÂ UYARISI: “BİZ YAPAY ZEKÂYI KULLANMALIYIZ”
Programda en dikkat çeken başlıklardan biri de yapay zekâ oldu. Murat Toprak, yapay zekânın sektör için önemli bir fırsat olduğunu ancak uzman kontrolü olmadan kullanılmasının ciddi hatalara neden olabileceğini ifade etti. Özellikle ürünlerin tarife ve GTİP tespitinde sadece yapay zekâdan alınan bilginin yeterli olmadığını vurgulayan Toprak: “Yapay zekâyı bırakmayalım, kendimize entegre edelim. Ama yapay zekâ bizi değil, biz yapay zekâyı kullanalım.” dedi. Toprak, gümrük işlemlerinin dijitalleşmesi gerektiğini, ancak mevzuat bilgisi ve uzman kontrolünün sistemin merkezinde kalmasının şart olduğunu ifade etti.
“EKONOMİK ŞARTLAR BİZİ DE ZORLUYOR”
Türkiye’deki ekonomik koşulların gümrük sektörüne de doğrudan yansıdığını söyleyen Murat Toprak, hizmet verdikleri firmaların yaşadığı sıkıntıların kendilerini de etkilediğini ifade etti.
Özellikle işlem hacimlerinde geçmiş dönemlere göre düşüş yaşandığını belirten Toprak, sektörün üretim ve dış ticaretteki hareketliliğe doğrudan bağlı olduğunu söyledi.
HEDEF: SINIR KAPILARINDA TOPRAKLAR TABELASI
Programın sonunda Topraklar Gümrük Müşavirliği’nin gelecek hedeflerinden de söz eden Murat Toprak, sektörde kalıcı ve nitelikli işler yapmak istediklerini belirtti. Toprak: “Bu alanda iz bırakmak istiyoruz. Niş işler yaparak büyümek ve özellikle sınır kapılarının bulunduğu bölgelerde şubelerimizi açarak Topraklar tabelasını daha fazla noktaya taşımak istiyoruz.” ifadelerini kullandı.
